Gỡ hết ve trên người mèo mới là nửa việc đầu. Nửa còn lại nằm rải rác trong căn hộ: trứng ve và những con ve chưa hút máu vẫn trú trong ga giường, đường may của đệm ghế, khe nứt sàn, thảm lót khay cát, và cả chiếc lồng vận chuyển vẫn theo mèo ra phòng khám rồi về nhà. Căn nhà là bệnh nhân thứ hai, và nó cần được dọn theo một thứ tự: từ chỗ mèo ngủ, lan ra các bề mặt tiếp xúc, rồi mới tới những món đồ đi ra đi vào. Một buổi dọn thật kỹ không bằng dọn đúng chỗ, đúng thứ tự, và lặp lại đều.
Tôi hiểu chuyện này vào một tối mưa, sau khi tôi tưởng mình đã xong.
Con ve thứ hai không nằm trên mèo
Tôi gỡ xong con ve cuối cùng trên cổ con mèo mướp, rửa tay, rồi ngồi bệt xuống sàn, lưng tựa vào chân ghế sofa. Quạt trần quay. Mấy ngày mưa liền khiến vải ghế có mùi ẩm hơi nồng — cái mùi mà sau này tôi mới để ý, vì nó luôn đi kèm với những tuần ve quay lại.
Tôi đưa tay vuốt dọc theo đường viền đệm ghế, chỗ hai lớp vải gấp lại thành một rãnh nhỏ, và đầu ngón tay chạm phải một hạt gì đó lăn nhẹ như hạt mè rang. Tôi bật đèn pin soi vào rãnh. Bụi vải, lông mèo, và một con ve nhỏ, bụng dẹt, chưa hút máu.
Nó không ở trên mèo. Nó ở trong cái ghế mà mèo nằm mỗi tối, và bốn con mèo trong nhà tôi thay nhau nằm đúng chỗ đó.
Bạn thử nghĩ theo hướng này: con ve chỉ ở trên mèo khi nó đang hút máu. Phần còn lại của vòng đời — trứng, ấu trùng, ve chưa trưởng thành — nằm ở đâu đó trong nhà, chờ một con vật đi ngang qua. Với một căn hộ ẩm, ít nắng trực tiếp và có nhiều mèo dùng chung chỗ ngủ, "ở đâu đó" thường là chính những chỗ mình ít nhìn nhất.
Chỗ mèo ngủ là chỗ phải làm trước
Bắt đầu từ ga giường, vỏ gối, chăn, đệm lót trong giỏ của mèo — tất cả những thứ dính trực tiếp vào lông mèo. Không giũ chúng trong nhà. Nghe thì nhỏ, nhưng giũ một cái chăn đã có trứng ve trong phòng ngủ là bạn đang rắc đều thứ mình vừa gom lại. Tôi gấp lại, cho vào túi, mang thẳng tới máy giặt.
Nước nóng là phần chính, không phải thật nhiều xà phòng. Nhiệt độ mới là thứ làm hỏng trứng và ve non; nước lạnh chỉ làm sạch vết bẩn bề mặt. Sau đó là nắng. Ở Việt Nam, phơi trực tiếp dưới nắng là bước miễn phí và hiệu quả nhất — nhưng phải là nắng thật, chỗ có nắng chiếu vào, không phải phơi trong bóng râm ban công. Một buổi nắng gắt là đủ khô và đủ nóng. Một ngày mưa thì không.
Và đây là chỗ tôi phải thành thật: vào mùa mưa, mùa nồm, khi độ ẩm trong nhà cao, phơi cả ngày vải vẫn còn âm ẩm. Vải ẩm chính là chỗ trú lý tưởng. Những hôm đó tôi sấy cho khô hẳn rồi mới gấp cất. Khô chậm thì phải sấy, chứ đừng gấp cất vải còn hơi ẩm rồi tự hỏi vì sao ve vẫn quay lại.
Hút bụi theo một đường, và cái túi bụi không được ở lại
Hút bụi gom được ve ở nhiều giai đoạn cùng lúc — trứng, ấu trùng, ve non — khỏi sàn và các đường nối. Nhưng thứ tự đi và cách xử lý túi bụi mới là phần quyết định.
Tôi đi từ trên xuống: đệm ghế và các rãnh vải trước, rồi mặt ghế, rồi mới đến sàn. Dọc theo chân tường, khe giữa tủ và tường, gầm giường, gầm tủ. Đầu hút dẹt cho các đường may, đầu chổi cho thảm. Đừng bỏ qua chân của những món nội thất mà mèo cọ vào khi đi ngang.
Sàn gạch có khe nứt hoặc đường ron lõm thì phải để đầu hút chạy dọc theo, chậm. Đó là những chỗ bụi mịn và trứng lọt vào và không thể lau ra bằng khăn.
Xong việc, đổ hộp đựng bụi ngay, hoặc rút túi ra, buộc kín, mang ra ngoài nhà. Không để túi bụi trong nhà qua đêm, không để trong thùng rác trong bếp. Nghe hơi cực đoan, nhưng nếu bỏ bước này thì các bước trước coi như không.
Khay cát, lồng vận chuyển, túi đi khám
Ba thứ này là phần tôi từng bỏ qua lâu nhất.
Thảm lót khay cát nằm ngay sàn, hứng cát, hứng lông, hứng mọi thứ rơi ra từ chân mèo. Tường ngay sau khay và khe giữa khay với tường cũng vậy. Nếu thảm là loại giặt được thì cho vào cùng lượt giặt chăn ga; nếu là loại cao su thì ít nhất phải lau và phơi nắng.
Lồng vận chuyển thì đặt ở sàn nhà, thỉnh thoảng mới dùng, và mỗi lần dùng là một lần ra ngoài: phòng khám, sân chung, hành lang, cốp xe. Về nhà, tấm đệm lót trong lồng là thứ dính trực tiếp vào mèo — giặt, hoặc thay bằng tấm khác. Vải trùm lồng, túi vải, ba lô vận chuyển nằm trong cùng lượt đó.
Và cái túi đựng đồ đi khám — túi đựng sổ, khăn, đồ lặt vặt — cũng nằm dưới sàn, cũng theo ra ngoài. Tôi không lau từng món một cách cầu kỳ. Tôi chỉ gom hết chúng vào một lượt, cùng ngày với chăn ga, để không có món nào bị bỏ quên cả tháng trời.
Nhà nhiều mèo thì kiểm tra cùng lúc
Đây là chỗ dễ sai nhất khi nhà có hai, ba, bốn con.
Nếu hôm nay bạn kiểm tra và gỡ ve cho một con, mai mới làm con thứ hai, thì con thứ nhất vừa được dọn sạch sẽ nằm lại đúng chỗ con thứ hai vừa nhả ve ra. Chúng dùng chung giỏ, chung đệm, chung gầm giường. Ve không cần đi xa; nó chỉ cần đổi con vật.
Nên khi làm thì làm một lượt: kiểm tra tất cả các con trong cùng một buổi, kỹ ở cổ, sau tai, dưới nách, vùng bẹn, giữa các ngón chân, quanh đuôi. Và giặt chỗ ngủ của tất cả cùng lượt, chứ không giặt lần lượt mỗi ngày một ít.
Có một điều tôi phải nói rõ: dọn nhà chỉ hạ số lượng ve, chứ không xóa sạch. Trứng nằm sâu trong khe, ve có thể theo quần áo hoặc giày của bạn từ ngoài về, mèo nhà ra hành lang một phút là đã có cơ hội. Nên việc dọn nhà phải chạy song song với phác đồ phòng ngừa mà bác sĩ thú y đã chỉ định cho mèo — không thay thế nhau, mà cùng chạy. Ai nói chỉ cần dọn nhà là hết, thì người đó chưa gặp mùa mưa ở đây.
Nhịp, chứ không phải một chiến dịch
Tôi bỏ ý định "dọn một trận cho xong" sau lần thứ ba ve quay lại.
Thứ giữ được kết quả, với tôi, là một nhịp sống: ga gối và đệm mèo vào một ngày cố định trong tuần, và hôm đó phải là hôm có nắng; hút bụi khu vực mèo nằm vài lần mỗi tuần, kỹ hơn vào cuối tuần; lồng và túi đi khám lau giặt ngay hôm đi khám về, không để sang hôm sau; khay cát và khu vực quanh khay đi theo lượt với ga giường.
Và một thói quen nhỏ, rẻ, hiệu quả hơn tôi tưởng: sau khi hút bụi, tôi lấy một miếng khăn giấy trắng hoặc khăn ẩm, lướt dọc theo đường may của đệm ghế và chân tường, rồi nhìn. Chấm nâu nhỏ, hạt lăn được, thì biết mình chưa xong. Khăn trắng không nói dối. Nó cho tôi biết tuần này nên làm lại chỗ nào, thay vì ngồi đoán.
Căn nhà không phải cái chỗ chứa mèo. Nó là phần thứ hai của cùng một vấn đề, và nó cần được chăm như vậy.
